Dự báo thời tiết

ECMWF IFS, AIFS, GFS và ICON khác nhau thế nào?

Trang hiển thị dự báo từ nhiều mô hình khác nhau — GFS, AIFS, ICON và ECMWF IFS — vì mỗi mô hình có cách tính và điểm mạnh riêng. IFS và AIFS cùng do ECMWF phát triển; GFS và ICON đến từ các trung tâm khác. Xem nhiều mô hình cùng lúc giúp đánh giá mức độ chắc chắn tốt hơn là chỉ theo một nguồn.

Ai vận hành mô hình nào

  • GFS (Global Forecast System) — mô hình toàn cầu của NOAA/NCEP (Hoa Kỳ), một trong những mô hình số truyền thống được dùng rộng rãi nhất thế giới.
  • AIFS (Artificial Intelligence Forecasting System) — mô hình dự báo dựa trên học máy do ECMWF phát triển, đại diện cho hướng tiếp cận mới bên cạnh mô hình số truyền thống.
  • ICON — mô hình toàn cầu/khu vực của DWD (cơ quan khí tượng Đức).
  • ECMWF IFS — mô hình số truyền thống của Trung tâm Dự báo Thời tiết Hạn vừa Châu Âu, thường được xem là một trong các mô hình tham chiếu chất lượng cao trên thế giới.

Trong Dòng thời tiết → Nhiều ngày, trang còn có NOAA AIGFS, UKMO Global và CMA GRAPES. ECMWF AIFS tại màn hình này được lấy qua Open-Meteo. Danh sách mô hình ở từng phần có thể khác nhau; thêm lựa chọn ở đây không có nghĩa mọi bảng mưa hay kết luận đồng thuận đều dùng cả bảy mô hình.

Mô hình số truyền thống và mô hình dựa trên AI

GFS, ICON và IFS là các mô hình số truyền thống — giải trực tiếp các phương trình vật lý mô tả chuyển động khí quyển. AIFS đại diện cho một cách tiếp cận khác: học từ khối lượng lớn dữ liệu khí tượng lịch sử để dự báo trạng thái khí quyển tiếp theo. Cả hai hướng đều đang được các trung tâm khí tượng lớn phát triển song song, mỗi hướng có điểm mạnh khác nhau tùy tình huống.

Không có mô hình nào luôn đúng nhất

Giới hạn của dữ liệu

Trang không xếp hạng “mô hình nào tốt nhất” một cách cố định. Độ chính xác tương đối giữa các mô hình thay đổi theo từng tình huống thời tiết cụ thể, khu vực địa lý, và loại hiện tượng (mưa diện rộng ổn định khác với dông đối lưu cục bộ). Đây là lý do xem nhiều mô hình cùng lúc có giá trị hơn việc chọn tin tuyệt đối vào một mô hình duy nhất.

Điều này liên quan gì tới Quảng Xá?

Khi các mô hình đồng thuận về xu hướng mưa trên lưu vực Kiến Giang hoặc Long Đại trong vài ngày tới, đó là tín hiệu đáng tin hơn. Khi chúng lệch nhau, nên xem đó là dấu hiệu tình huống còn chưa rõ ràng, cần theo dõi các bản cập nhật tiếp theo thay vì chốt vào một kịch bản duy nhất.

Xem dự báo hiện tại